Waterdichte MTB handschoenen kiezen: waar het echt op aankomt

Een waterdichte MTB-handschoen staat of valt niet bij het membraan. Hij valt bij de pols, bij de pasvorm en bij het moment waarop je met koude vingers een remhendel moet knijpen. Dat is de kortste samenvatting van alles wat hieronder staat, en het is precies wat de verpakking je nooit vertelt.

Eerst dit, want het bepaalt hoe je de rest van dit artikel moet lezen: wij verkopen zelf geen handschoenen. Brakeaway is gespecialiseerd in wielren- en gravelkleding van Parentini, helmen van KASK en brillen van KOO. Je vindt hieronder dus geen modeltop en geen aanbeveling. Je vindt de criteria waarmee je zelf beoordeelt wat er voor je ligt, ongeacht wie het gemaakt heeft.

Wil je eerst de materiaaltheorie? Lees dan het verschil tussen waterdicht en waterafstotend. Dat artikel behandelt membranen en coatings in de volle breedte. Hier gaat het over wat die theorie met je handen doet.

Waarom natte handen je remweg verlengen

Koude handen zijn geen comfortprobleem, het zijn een bedieningsprobleem. Onderzoek van Heus, Daanen en Havenith in Applied Ergonomics (1995) stelde de minimumdrempels vast waarbinnen een hand normaal blijft functioneren: een lokale huidtemperatuur van 15 °C, een zenuwtemperatuur van 20 °C en een spiertemperatuur van 28 °C. Onder die waarden neemt de handvaardigheid meetbaar af.

Heus, Daanen en Havenith concludeerden in hun review in Applied Ergonomics (1995, deel 26, p. 5-13) dat de afname van handvaardigheid in de kou vooral wordt veroorzaakt door afkoeling van spieren en gewrichten, en niet door effecten op receptoren of zenuwgeleiding. De hand voelt de hendel dus nog wel, maar mist de kracht en de fijne sturing om hem gedoseerd te bedienen.

Dat verklaart iets wat veel rijders herkennen zonder het te kunnen benoemen. Je vingers zijn niet gevoelloos. Je voelt de hendel prima. Alleen lukt het knijpen niet meer soepel, en het doseren al helemaal niet. Op een droge bosweg merk je daar weinig van. In een natte, steile afdaling is het het verschil tussen remmen en blokkeren.

Vocht versnelt dit proces, want een natte handschoen voert warmte veel sneller af dan een droge. Wat wij in de praktijk zien: rijders die in de winter afhaken, doen dat zelden vanwege hun kern. Ze haken af omdat handen en voeten het niet volhouden. Dezelfde logica geldt aan de andere kant van je lichaam: koude voeten ontstaan op dezelfde manier, en de oplossing zit daar net zo goed in doorbloeding en pasvorm als in isolatie.

Waterdicht of waterafstotend: het verschil dat je op de fiets voelt

Waterdicht betekent dat er een membraan tussen de buitenstof en de voering zit dat water tegenhoudt. Waterafstotend betekent dat er een coating op de buitenstof zit die water afparelt tot de stof verzadigd raakt. Het verschil is niet gradueel maar principieel: een coating heeft een houdbaarheidsdatum per bui, een membraan niet.

In de praktijk ligt de omslag rond de anderhalf uur. Rijd je korter, of rijd je in buien die twintig minuten duren met droge stukken ertussen, dan doet een goede coating gewoon zijn werk en houd je een lichtere, beter ademende handschoen over. Rijd je langer in aanhoudende regen, dan verzadigt elke coating en helpt alleen een membraan nog.

Daar staat wel iets tegenover, en dat betaal je niet in geld. Een membraan ademt minder. Bij een stevige klim zweet je hand in een membraanhandschoen sneller nat dan hij van buiten nat zou zijn geworden. Klinkt tegenstrijdig, toch? Toch is dat de reden dat ervaren rijders vaak twee paar in de kast hebben en per rit kiezen, in plaats van één paar dat alles moet kunnen.

Wat EN 511 wel en niet over waterdichtheid zegt

Er bestaat een Europese norm voor handschoenen die tegen koude beschermen, en het loont om te weten wat hij dekt. EN 511:2006 beoordeelt handschoenen op bescherming tegen koude tot -50 °C en drukt dat uit in drie prestatiecijfers achter het pictogram. Het derde cijfer gaat over water, en dat is precies het cijfer dat het vaakst verkeerd wordt gelezen.

Cijfer	Wat het meet	Schaal
Eerste	Weerstand tegen convectieve koude, oftewel koude lucht die langs je hand stroomt	0 tot 4
Tweede	Weerstand tegen contactkoude, oftewel een koud oppervlak zoals je stuur of remhendel	0 tot 4
Derde	Waterdoorlatendheid, als pass of fail	0 of 1

Onder EN 511:2006 krijgt een handschoen het waterdoorlatendheidscijfer 1 wanneer er tijdens de test na dertig minuten geen water is doorgedrongen. Een 0 betekent dat er wel water doordrong, of dat de eigenschap niet is getest. Om überhaupt volgens EN 511 gecertificeerd te worden moet een handschoen daarnaast minimaal niveau 1 halen op schuur- en scheurweerstand volgens EN 388.

Lees die dertig minuten nog eens. Een handschoen die volgens de norm de hoogste waterscore haalt, is getest op een half uur. Jouw zaterdagrit duurt drie keer zo lang. De norm liegt niet, hij meet alleen iets anders dan wat jij wil weten, en dat is een belangrijk verschil om te kennen voor je een label als garantie leest.

Nog iets om op te letten: veel wielerhandschoenen dragen helemaal geen EN 511-markering, omdat de norm uit de wereld van beschermende werkkleding komt en certificering geld kost. Het ontbreken ervan zegt dus weinig over de kwaliteit. De aanwezigheid ervan zegt wel iets, mits je weet wat de cijfers betekenen.

De polssluiting is het lek dat de meeste rijders missen

Water dat in een handschoen komt, komt er zelden dwars doorheen. Het loopt over je onderarm naar beneden, langs je mouw, en dan de handschoen in. In onze ervaring is dit het meest onderschatte onderdeel van de hele aankoop: een goedkopere handschoen met een strakke, brede manchet houdt je vaker droog dan een dure met een korte, slappe boord.

Waar let je op? De manchet moet lang genoeg zijn om je polsbeen volledig te bedekken en breed genoeg om over of onder je jasmouw te sluiten zonder te knellen. Een klittenband of elastische trekband die je met één hand aantrekt, is geen luxe maar praktijk: met natte handschoenen aan lukt fijn frunniken niet meer.

De combinatie met je bovenkleding bepaalt de rest. Een jas met een slappe, wijde mouwafwerking maakt elke goede handschoen kansloos, want het water dat langs je arm loopt eindigt gewoon in je handpalm. Bij onze winterjassen die bij de pols goed afsluiten zit die manchet er niet voor de sier, en in onze koopgids voor een winter fietsjas staat waar je verder op let. Rijd je vooral in aanhoudende regen, kijk dan naar regenkleding met dichte mouwafwerking.

Grip en bediening: remmen met een natte handschoen

Een handschoen die droog blijft maar geen grip geeft, lost het probleem half op. Natte rubberen grips en natte metalen hendels worden glad, en een gladde handpalm daarbovenop maakt het doseren van je rem tot gokwerk. Dit is het punt waarop een keuze over comfort een keuze over veiligheid wordt.

Let op drie dingen. Ten eerste: siliconen of rubberen structuur op de vingertoppen en de eerste kootjes, want daar ligt je contact met de hendel. Ten tweede: de dikte van het materiaal op de wijsvinger, want hoe dikker de laag, hoe minder je voelt hoever de rem al ingebeten heeft. Ten derde: een voorgevormde vinger, zodat de handschoen in de knijpstand rust en niet in de gestrekte stand.

Dat laatste is de test die je in de winkel kunt doen. Trek de handschoen aan en maak een vuist alsof je je remhendel knijpt. Trekt de stof strak over je knokkels, of trekt de vingertop weg van je vinger? Dan gaat die handschoen je op de fiets vermoeien, hoe goed het membraan ook is. Een handschoen hoort in de knijpstand ontspannen aan te voelen, niet in de gestrekte stand.

Temperatuur en rijduur: de twee filters die de keuze bepalen

De meeste keuzestress verdwijnt zodra je twee vragen beantwoordt: hoe koud is het, en hoe lang blijf je buiten. Alle andere overwegingen komen daarna. Onderstaande indeling is het praktijkfilter dat wij zelf aanhouden bij advies aan klanten, en hij is bewust merkonafhankelijk.

Situatie	Waar je op stuurt	Waar je op inlevert
Droge kou onder 5 °C, rit tot twee uur	Isolatie en winddichtheid, waterdichtheid is bijzaak	Stuurgevoel, door de dikkere opbouw
Aanhoudende regen, rit langer dan anderhalf uur	Membraan plus een manchet die echt sluit	Ademend vermogen bij hoge intensiteit
Wisselvallig, 8 tot 15 °C, buien van 10 tot 20 minuten	Waterafstotende coating met winddichte panelen	Bescherming zodra het uren doorregent
Modder en spatwater, wisselend tempo	Sneldrogend buitenmateriaal dat soepel blijft	Maximale isolatie bij stilstand

Die derde kolom is de kolom die in vergelijkingen meestal ontbreekt. Elke keuze kost iets. Een handschoen die alles tegelijk belooft, levert op elk van die punten in, en dat merk je pas op de rit waarop het ertoe doet. Dezelfde afweging maak je bij de rest van je winterkleding, en daarover schreven we in kledingkeuze door de seizoenen heen.

Modder en langdurige regen: waar een handschoen het opgeeft

Modder doet iets anders met een handschoen dan regen. Regen verzadigt de buitenstof, modder verstopt hem. Een buitenmateriaal dat volgezogen zit met fijn slib droogt trager, wordt zwaarder en verliest zijn soepelheid, ook als het membraan eronder gewoon zijn werk blijft doen.

Wat de meeste rijders merken: de handschoen voelt niet lek, hij voelt stug. Je knijpt zwaarder, je schakelt onnauwkeuriger en na een uur zijn je onderarmen moe van iets wat je niet aan je handschoenen had toegeschreven. Rijd je veel in modderige omstandigheden, dan is een soepel blijvend, sneldrogend buitenmateriaal belangrijker dan het hoogste isolatiecijfer.

Voor de rest van je lichaam geldt hetzelfde principe. Een lange fietsbroek voor de winter die zwaar wordt van vocht, kost je op precies dezelfde manier energie. En wie liever per rit combineert dan één dik kledingstuk aantrekt, kijkt naar arm-, been- en kniestukken die je onderweg uittrekt zodra de bui voorbij is.

Pasvorm: te strak is koud

Hier gaat het vaakst mis, en meestal met de beste bedoelingen. Een strakke handschoen voelt bij het passen precies goed: direct, sportief, geen speling. Na veertig minuten op de fiets is diezelfde strakheid de reden dat je vingers koud zijn, want de handschoen knijpt de doorbloeding in je vingertoppen af.

Denk terug aan die drempel van 15 °C huidtemperatuur. Warmte in je vingers komt uit je bloed, niet uit de handschoen. De handschoen houdt alleen vast wat je lichaam aanvoert. Knijp je de aanvoer af, dan is geen enkele isolatie voldoende, en dan koop je vervolgens een dikkere handschoen die het probleem verergert in plaats van oplost.

Doe daarom de vuisttest in plaats van de maattabel te vertrouwen. Sluit je hand om een stuur of een stang. Er hoort geen spanning over je knokkels te staan, en je vingertoppen horen de stof net te raken zonder ertegenaan te duwen. Blijft er juist een centimeter lucht over voor je vinger? Dan koelt die lucht af en werkt de handschoen tegen je. Maatvoering verschilt per fabrikant, dus een algemene regel als "koop altijd een maat groter" bestaat niet.

Onderhoud bepaalt hoelang waterdicht waterdicht blijft

Een waterafstotende coating slijt. Dat is geen defect maar normaal gedrag, en het is grotendeels omkeerbaar. Wat een handschoen echt kapot maakt, is niet het gebruik maar de wasmiddellade.

Vier regels die het meeste verschil maken. Was op 30 °C zonder wasverzachter, want wasverzachter legt een laagje op de buitenstof waardoor water niet meer afparelt maar intrekt. Droog aan de lucht, nooit in de droger en niet op de verwarming, want directe hitte tast lijmnaden en membraan aan. Frist de coating op met een impregneermiddel voor technisch textiel zodra je ziet dat het water niet meer opdroogt maar uitloopt. En berg ze plat en droog op in plaats van gepropt in een tas.

Vervangen doe je pas als naden loslaten of als de handschoen ook na een verse impregneerbehandeling doorlaat. Tot dat moment is een matig presterende handschoen meestal een handschoen die een wasbeurt en een impregneerbehandeling tekortkomt, niet een handschoen die op is.

De tien punten die je nagaat voor je bestelt

Loop deze lijst langs voor je afrekent. Hij vervangt de vergelijkingstabel die je op de meeste sites vindt, en hij werkt bij elk merk, ook bij merken die volgend seizoen pas bestaan.

1. Membraan of coating? Bepaal dit aan de hand van je langste natte rit, niet je gemiddelde rit.
2. Hoe lang en hoe breed is de manchet, en sluit hij aan op de mouw van je winterjas?
3. Kun je de sluiting met één hand bedienen, ook met natte handschoenen aan?
4. Zit er grip op de vingertoppen en de eerste kootjes, precies waar de hendel zit?
5. Hoe dik is het materiaal op de wijsvinger, en voel je daardoor nog hoever je rem ingebeten is?
6. Zijn de vingers voorgevormd, zodat de handschoen in de knijpstand ontspannen is?
7. Slaagt de handschoen voor de vuisttest, zonder spanning over de knokkels en zonder luchtruimte in de toppen?
8. Staat er een EN 511-markering op, en zo ja: weet je nu wat de drie cijfers betekenen?
9. Droogt het buitenmateriaal snel en blijft het soepel na contact met modder?
10. Is de handschoen op 30 °C wasbaar en opnieuw te impregneren?

Scoor je op punt 1 tot en met 7 goed, dan heb je een handschoen die op de fiets werkt. De rest bepaalt vooral hoelang hij dat blijft doen.

Veelgestelde vragen over waterdichte MTB handschoenen

Wat betekent waterdicht precies bij MTB handschoenen?

Waterdicht betekent dat een membraan tussen buitenstof en voering het water tegenhoudt. Waterafstotend betekent dat een coating op de buitenstof het water afparelt tot de stof verzadigt. Volgens EN 511:2006 krijgt een handschoen het waterdoorlatendheidscijfer 1 als er tijdens de test na dertig minuten geen water is doorgedrongen. Meer over dat onderscheid staat in het verschil tussen waterdicht en waterafstotend.

Waarom worden mijn handen koud terwijl mijn handschoenen droog zijn?

Meestal door doorbloeding, niet door vocht. Een te strakke handschoen of een strakke polsband knijpt de bloedtoevoer af. Volgens Heus, Daanen en Havenith (Applied Ergonomics, 1995) heeft een hand een lokale huidtemperatuur van minimaal vijftien graden nodig om normaal te blijven functioneren. Zonder doorbloeding haalt geen enkele isolatie dat.

Moet ik een maat groter kopen bij waterdichte MTB handschoenen?

Niet standaard. Maatvoering verschilt per fabrikant, dus een vaste regel bestaat niet. Doe de vuisttest: sluit je hand om een stuur of stang. Voelt de stof strak over je knokkels of trekt de vingertop weg van je vinger, dan is de handschoen te klein. Blijft er lucht over in de vingertoppen, dan koelen ze juist sneller af.

Hoe onderhoud ik waterdichte MTB handschoenen?

Was ze op dertig graden zonder wasverzachter. Wasverzachter legt een laagje op de buitenstof waardoor de waterafstotende coating niet meer werkt. Laat ze aan de lucht drogen, nooit in de droger of op de verwarming. Frist de coating jaarlijks op met een impregneermiddel dat geschikt is voor technisch textiel.

Verkoopt Brakeaway waterdichte MTB handschoenen?

Nee. Brakeaway is gespecialiseerd in wielren- en gravelkleding van Parentini, helmen van KASK en brillen van KOO. Handschoenen zitten niet in het assortiment. Daarom staat er in deze gids geen modeltop, maar een set criteria waarmee je zelf beoordeelt wat er in de winkel of webshop voor je ligt.

Twijfel je over de rest van je winteruitrusting, of over hoe je jasmouw en manchet op elkaar aansluiten? Kijk dan bij onze winterjassen, of lees hoe wij het verschil tussen een MTB-helm en een racehelm uitleggen als je toch bezig bent met je winteropstelling. Kom je er niet uit, stel je vraag dan gerust via onze contactpagina. We denken graag mee, ook over spullen die we zelf niet verkopen.